Η συνταγή ζωής της Πηνελόπης Αναστασοπούλου μπορεί να φαίνεται απλή, αλλά κρύβει εκλεκτά υλικά: γενναίες δόσεις αγάπης και ευγένειας, σεβασμό για τον εαυτό και τους άλλους, ενσυναίσθηση και καλοσύνη. Ίσως γι’ αυτό και η “γεύση” της σου μένει αξέχαστη – όπως και το χαμόγελό της.
Ποια είναι η γεύση ή μυρωδιά που σε επιστρέφει στην παιδική σου ηλικία;
Είναι το τσάι του βουνού που μου έφτιαχνε η γιαγιά μου καθημερινά, συνήθως τα βράδια πριν κοιμηθώ. Επειδή ήταν από την Κρήτη, μου έβαζε μαζί φρυγανιές ή παξιμάδι κι ένα κομμάτι τυρί. Για μένα, αυτός ο συνδυασμός είναι το απόλυτο umami. Μου θυμίζει πάντα τη γιαγιά μου, που την αγαπούσα πολύ.
Αν σου ζητούσα να περιγράψεις τον εαυτό σου σήμερα ως συνταγή, ποια θα ήταν τα βασικά “υλικά” της;
Θα είχε πολλά πιπέρια! Πάρα πολλά. Θα ήταν σίγουρα καυτερό. Μάλλον αυτά τα μικρά πιπεράκια, που είναι και λίγο καυτερά από μόνα τους. Ενδεχομένως θα ήταν και ψάρι. Μάλλον ένα καρπάτσιο ωραίο, λεπτό, φανταστικό, που μου αρέσει πολύ.
Πιστεύεις ότι το φαγητό έχει έναν αντίστοιχο ρόλο με τη μουσική και την υποκριτική, να ενώνει τους ανθρώπους, να τους φέρνει πιο κοντά;
Σίγουρα. Στην Ελλάδα τουλάχιστον, νομίζω πως είναι ένας από τους βασικούς τρόπους που επικοινωνούμε μεταξύ μας και να διασκεδάζουμε, παρότι δεν είναι αυτός ο ρόλος του φαγητού – είναι καύσιμο, για να μπορούμε να κινούμαστε. Ωστόσο – και ειδικά τα τελευταία χρόνια που η γαστρονομία στην Ελλάδα έχει ανθίσει και υπάρχουν πάρα πολύ όμορφα μέρη για να φας πολύ φροντισμένα – είναι ένας τρόπος και να διασκεδάσεις και να επικοινωνήσεις και να… τσακωθείς, με την ευχάριστη έννοια του όρου.
Ποια γεύση δυσκολεύτηκες περισσότερο να αποδεχθείς, αλλά νιώθεις ότι σε διαμόρφωσε σε κάποιο βαθμό;
Η γεύση που με διαμόρφωσε – χωρίς να την αποδεχτώ ποτέ, γιατί ήταν τραυματική εμπειρία για μένα – είναι το συκώτι. Γενικά, εγώ δεν τρώω κρέας. Νομίζω ότι ένας από τους λόγους που το έχω απορρίψει είναι η εμπειρία αυτή που είχα σε πάρα πολύ μικρή ηλικία. Μου έδωσαν να φάω μία μπουκιά συκώτι και δεν κατάφερα ποτέ να το επεξεργαστώ στο στόμα μου. Γενικά, δεν μου αρέσει η αίσθηση ότι μασάω κάτι που ήταν ζωντανό. Οτιδήποτε έχει να κάνει με κόκκινο κρέας ή έχει δυσκολία στο μάσημα, δεν μπορώ να το αποδεχτώ. Αγαπάω και πάρα πολύ τα ζώα. Δεν ήταν αυτός ο κύριος λόγος έγινε vegan. Ο βιγγανισμός έχει να κάνει κυρίως με το γεγονός ότι δεν πρέπει να βασανίζουμε τα ζώα, για να τρώμε εμείς. Για μένα, όμως, συνδυάζονται αυτά τα πράγματα μεταξύ τους και έχουν διαμορφώσει τον τρόπο που τρώω, αλλά και τον τρόπο που υπάρχω ως άνθρωπος.
Συχνά λέμε πως το φαγητό είναι μια πράξη αγάπης. Από τότε που έγινες μητέρα, έχει αλλάξει μέσα σου η έννοια της φροντίδας;
Η μητρότητα με βοήθησε να γίνω καλύτερος άνθρωπος και να τρώω κι εγώ καλύτερα. Όσοι έχουν γίνει γονείς γνωρίζουν τα στάδια που περνάει το παιδί μέχρι να μάθει να τρώει όλα τα φαγητά. Εντάσσουμε σταδιακά τροφές στη διατροφή των παιδιών. Ήταν πολύ σημαντικό για μένα να δοκιμάσουν τα πάντα. Ήθελα να γνωρίζω τι προσφέρει κάθε τροφή στα παιδιά μου και ήθελα να καταλάβουν πως το φαγητό είναι το καύσιμο με το οποίο κινούμαστε και μας κρατάει υγιείς ή όχι. Είμαι στην πολύ ευχάριστη θέση να πω ότι τα κατάφερα. Ήδη από τον θηλασμό είχα εμμονή με αυτό. Γνώριζα ότι είναι ένα πολύ βασικός για τη διατροφή και την υγεία των παιδιών, ώστε να μεγαλώσουν και να γίνουν δυνατοί οργανισμοί.
Χαίρομαι πολύ, γιατί τα παιδιά μου τρώνε τα πάντα. Ειδικά η μεγάλη κόρη μου ξεπέρασε κάθε προσδοκία μου. Θέλει να δοκιμάζει τα πάντα, ακόμα κι όταν ταξιδεύουμε στο εξωτερικό. Κι αν δοκιμάσει κάτι που δεν της αρέσει, θα πει απλά “Δεν το προτιμώ”. Μου αρέσει αυτή η στάση της, γιατί το μοίρασμα ενός τραπεζιού ενέχει το στοιχείο της ευγένειας. Δεν μπορείς να είσαι αναιδής ή να προσβάλλεις έναν άνθρωπο που έχει ετοιμάσει κάποιο φαγητό για εσένα. Αν δεν το προτιμάς, μπορείς απλά να το αφήσεις στην άκρη.
Ο σύζυγός σου, ο Φώτης, είναι γέννημα-θρέμμα παιδί της Θεσσαλονίκης…
Είχα πει ότι θα παντρευτώ θεσσαλονικιό και το έκανα! (γέλια)
Υπάρχουν γεύσεις, παραδόσεις του τόπου ή κάποιο συγκεκριμένο πιάτο που έχει ιδιαίτερη συναισθηματική αξία για την οικογένειά σας;
Έχω μια ιδιαίτερη σχέση με την πόλη και την αγαπάω πάρα πολύ. Από τότε που παντρεύτηκα τον Φώτη, την αγαπάω ακόμα περισσότερο, γιατί γνώρισα την οικογένειά του, που πλέον είναι και δική μου οικογένεια. Κάθε φορά που έρχομαι – φροντίζω να έρχομαι μία φορά το μήνα – με φιλοξενεί η οικογένειά μου και η συννυφάδα μου μου μαγειρεύει. Πάντα με ρωτάει και πάντα παίρνει την ίδια απάντηση: μελιτζάνες με τυρί στον φούρνο. Τις μαγειρεύει με έναν ασύλληπτο τρόπο και, για μένα, αυτό το πιάτο είναι πια άρρηκτα συνδεδεμένο με την πόλη.
Σε μία εποχή που η συζήτηση για τη γυναικεία ενδυνάμωση και την ισότητα είναι πιο έντονη και πιο απαραίτητη από ποτέ, πώς μεταφέρετε εσύ με τον Φώτη στις δύο κόρες σας αυτό το μήνυμα στην καθημερινότητα;
Αρχικά με το παράδειγμά μας. Τα παιδιά είναι η προέκτασή μας. Είναι “σφουγγάρια” και νιώθουν τα πάντα, ακόμα κι αν δεν τσακωθείς ποτέ μπροστά τους. Με τον Φώτη, είμαστε ένα υγιές ζευγάρι – πέρα από αυτά που τους μαθαίνουμε ως αυτονόητα, σε σχέση με την ισότητα των φύλων. Όσο μεγαλώνουν, οφείλουμε να τους εκθέτουμε τα προβλήματα. Η καθημερινότητα, η κοινωνική ζωή τους στο σχολείο, ακόμα και τα ίδια τα σχολικά βιβλία – και ειδικά τα ιστορικά – δίνουν πολλές αφορμές για συζητήσεις. Ωστόσο, πρωταρχικό ρόλο παίζει η σχέση αγάπης που έχουμε με τον Φώτη. Ακόμα κι όταν υπάρχουν θέματα που μπορεί να φέρουν εντάσεις στο σπίτι, τα διαχειριζόμαστε χωρίς τοξικότητα.
Στις 16 Μαΐου ήσουν hostess στο TEDxUniversityOfMacedonia. Ποιο είναι το “μήνυμά” σου μέσα από αυτή τη συμμετοχή;
Για μένα, το μήνυμα είναι πάντα η αγάπη. Κάτω από την ομπρέλα της είναι και η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός, όλες οι αξίες που – δυστυχώς – έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρούμε ελιτίστικες. Υπάρχει τόση βία γύρω μας – στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, στην πολιτική, στα social media. Ακόμα και το ότι μικρά παιδιά έχουν στα χέρια τους κινητά τηλέφωνα, είναι η πιο εμφανής μορφή βίας που υπάρχει από τους γονείς προς τα παιδιά τους. Είναι ακραίο λάθος.
Οπότε, στο TEDx βρέθηκα ως συντονίστρια μαζί με την Καίτη Γκραμμά, που είναι μια πάρα πολύ αξιόλογη κοπέλα. Νομίζω ότι και οι δύο εκπροσωπούμε κάποια πράγματα χωρίς να χρειάζεται να λέμε πολλά. Κι εμένα αυτός είναι ο σκοπός μου: με αυτό που είμαι να πρεσβεύω κάποια πράγματα και να είναι αυτονόητα. Νομίζω ότι όλη η πορεία που έχω διαγράψει, ως άνθρωπος κυρίως, το δείχνει αυτό. Και το λέω εκ του αποτελέσματος, γιατί παίρνω αυτό το feedback…
Τι είναι, λοιπόν, αυτό που ελπίζεις να παίρνουν μαζί τους οι άνθρωποι από σένα, είτε φεύγουν από ένα τραπέζι, είτε φεύγουν από μια συναυλία ή από μια παράστασή σου;
Η καθημερινή επαφή με τους ανθρώπους είναι αυτό που μπορεί να με κάνει είτε πολύ χαρούμενη είτε πολύ στενοχωρημένη. Για παράδειγμα, πριν λίγο μου είπαν κάτι εδώ που για μένα ήταν ό,τι καλύτερο για να ξεκινήσει όμορφα η μέρα μου: ότι εκτιμούν κάποια στοιχεία της συμπεριφοράς μου. Πιστεύω πως χρειάζεται πολύ περισσότερη προσπάθεια για να είσαι κάτι διαφορετικό από αυτό που πραγματικά είσαι.
Το να είσαι επικοινωνιακός, καλός και ευγενής άνθρωπος πρέπει να σου βγαίνει φυσικά. Για μένα, η ευγένεια είναι η πεμπτουσία της ύπαρξης.
Αυτό θέλω να αντικατοπτρίζεται και μέσα από τη δουλειά μου. Όσον αφορά τις τέχνες που εκπροσωπώ, στο θέατρο και στην τηλεόραση δεν υπάρχω ως Πηνελόπη, αλλά λειτουργώ ως εργαλείο μέσα σε μια μεγαλύτερη ομάδα. Το αποτέλεσμα είναι πάντα συλλογικό. Είναι σαν το μπάσκετ: δεν αρκεί να έχεις έναν καλό παίκτη αν η υπόλοιπη ομάδα δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο ή αν ο συντονιστής δεν είναι καλός ή δεν επιδιώκει το καλύτερο αποτέλεσμα. Στην υποκριτική, λοιπόν, τα περιθώρια είναι περιορισμένα. Μπορεί να διαφωνούμε με μια προσέγγιση, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά, γιατί ουσιαστικά είμαστε το εργαλείο του σκηνοθέτη.
Γι’ αυτό και το τελικό αποτέλεσμα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς. Το τονίζω γιατί ο κόσμος συχνά δεν το αντιλαμβάνεται από μόνος του· χρειάζεται να του το εξηγήσεις. Πολλές φορές, μάλιστα, μας ταυτίζουν με τους ρόλους που υποδυόμαστε. Νεότερη, όταν έπαιζα συχνά ρόλους της κοπέλας που “μπαίνει” σε μια οικογένεια – κυρίως επειδή θεωρούσαν ότι η εμφάνισή μου ταίριαζε σε τέτοιους χαρακτήρες, κάτι που εγώ δεν είχα καν συνειδητοποιήσει – είχα δεχτεί πολλά αρνητικά σχόλια, που με έφερναν σε δύσκολη θέση. Με ρωτούσαν, για παράδειγμα, γιατί έκανα κάτι ή γιατί συμπεριφέρθηκα με έναν συγκεκριμένο τρόπο – ενώ μιλούσαν ουσιαστικά για τον ρόλο. Ο κόσμος συχνά ταυτίζεται με αυτό που βλέπει.
Αντίθετα, στο τραγούδι, στο ραδιόφωνο ή σε εμφανίσεις όπου προβάλλεται ο δικός μου χαρακτήρας, δεν προσπαθώ να γίνω κάτι άλλο. Είμαι αυτό που είμαι και καθημερινά προσπαθώ να διατηρώ την ψυχραιμία μου σε διάφορες καταστάσεις. Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερό μου challenge: πώς να μένω στο κέντρο μου, ακόμα και όταν έχω να κάνω με δύσκολους ανθρώπους.
Γενικά, νιώθεις ότι σε επηρεάζει έντονα το feedback ή το περιβάλλον γύρω σου;
Όχι. Έχω “μπλοκάρει” το feedback από πολύ μικρή ηλικία. Ακόμα και πρόσφατα, που χρειάστηκε να έρθω αντιμέτωπη με δημόσιες τοποθετήσεις για μένα από ανθρώπους στην τηλεόραση – συχνά ανεκπαίδευτους ή χωρίς την κατάλληλη γνώση – ήταν κάτι δύσκολο να το διαχειριστώ. Δεν γίνεται, για παράδειγμα, να εκφράζεις άποψη για νομικά ή ψυχολογικά ζητήματα αν δεν έχεις την αντίστοιχη κατάρτιση, απλώς και μόνο επειδή βρίσκεσαι σε ένα πάνελ.
Αυτό είναι απαιτητικό ψυχολογικά. Γι’ αυτό και έχω ζητήσει από τους πολύ κοντινούς μου ανθρώπους να μη μου μεταφέρουν τέτοιου είδους σχόλια, ειδικά όταν είναι αναληθή. Αν δεν είμαι εκεί για να υπερασπιστώ τον εαυτό μου – και δεν θεωρώ καν ότι χρειάζεται πάντα να το κάνω – τότε προτιμώ απλώς να αποστασιοποιούμαι. Πλέον, καθώς πλησιάζω τα 50, νιώθω ότι δεν αφήνω περιθώρια: βάζω όρια εκεί που πρέπει. Όσο ευγενής κι αν είσαι, όταν κάτι σε προσβάλλει, χρειάζεται να το κόβεις άμεσα. Και αν μπορείς να το κάνεις αυτό με αυτοσυγκράτηση, είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο του χαρακτήρα σου.
Τελικά, πόσο “ροκ” μπορεί να γίνει η κουζίνα;
Θα φέρω ως παράδειγμα τον Παύλο Κυριάκη, έναν πραγματικά αυθεντικό μεταλά και εξαιρετικό σεφ. Δεν έχουμε γνωριστεί από κοντά, αλλά επικοινωνούμε διαδικτυακά, γιατί μας ενώνει η αγάπη για το metal και οι συναυλίες στο εξωτερικό. Πιστεύω ότι η μαγειρική, το να δημιουργείς φαγητό για κάποιον, πηγάζει από την ψυχή. Έχει πολλές παραμέτρους: αγάπη για αυτό που κάνεις, σωστά υλικά, φαντασία, ταλέντο, γεύση, αντίληψη.
Νομίζω ότι συνδέεται πολύ με τη μουσική. Για μένα, το βασικό είναι να κάνεις τα πάντα με αγάπη. Κάποτε είχα διαβάσει ένα ποίημα που έλεγε ότι αν δεν αγαπάς να φτιάχνεις ψωμί, τότε ως φούρναρης δίνεις στον κόσμο πικρό ψωμί. Το ίδιο ισχύει και εδώ: αν αγαπάς πραγματικά αυτό που κάνεις –ειδικά στην κουζίνα, όπου δημιουργείς με τα χέρια και την καρδιά σου κάτι που θα καταναλώσει κάποιος άλλος–, τότε αυτό κάνει όλη τη διαφορά.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Penelope’s favorite recipe
Φιλέτο μπαρμπουνιού με τερίνα πατάτας, κρέμα μαύρου σκόρδου και χαβιάρι πέστροφας
ΓΙΑ 4 ΑΤΟΜΑ || ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 30΄ || ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ: ~70΄
Υλικά
Μπαρμπούνια
- 1 κιλό μπαρμπούνια μεγάλου μεγέθους, φιλεταρισμένα
- εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
- αλάτι
Τερίνα πατάτας
- 800 γρ. πατάτες
- 200 γρ. φρέσκο βούτυρο, λιωμένο
- αλάτι, λευκό πιπέρι
Γαρνιτούρα
- 100 γρ. μαγιονέζα
- 20 γρ. κρέμα μαύρου σκόρδου
Σερβίρισμα
- χαβιάρι πέστροφας
- σχοινόπρασο
- άνηθος
Εκτέλεση
Για τα μπαρμπούνια
Φιλετάρουμε προσεκτικά τα μπαρμπούνια, αφαιρώντας τα κόκαλα. Ζεσταίνουμε λίγο ελαιόλαδο σε αντικολλητικό τηγάνι και τοποθετούμε τα φιλέτα με την πλευρά του δέρματος προς τα κάτω. Ψήνουμε σε μέτρια προς δυνατή φωτιά μέχρι το δέρμα να γίνει τραγανό και η σάρκα να μαγειρευτεί απαλά, χωρίς να τα γυρίσουμε. Αλατίζουμε ελαφρά.
Για την τερίνα πατάτας
Καθαρίζουμε τις πατάτες και τις κόβουμε σε πολύ λεπτές φέτες, σαν chips. Τις τοποθετούμε σε μπολ και τις αναμειγνύουμε απαλά με το λιωμένο βούτυρο, αλάτι και λευκό πιπέρι. Σε μακρόστενο σκεύος, τοποθετούμε τις φέτες σε επάλληλες στρώσεις. Σκεπάζουμε με αλουμινόχαρτο και ψήνουμε στους 160°C για περίπου 45 λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσει, κόβουμε σε ορθογώνια κομμάτια και επαναφέρουμε στον φούρνο στους 180°C για περίπου 20΄, μέχρι να αποκτήσουν χρυσαφένιο χρώμα.
Για τη γαρνιτούρα
Αναμειγνύουμε τη μαγιονέζα με την κρέμα μαύρου σκόρδου μέχρι να ομογενοποιηθούν και μεταφέρουμε το μείγμα σε σακούλα ζαχαροπλαστικής.
Σε κάθε πιάτο, τοποθετούμε ένα κομμάτι από την τερίνα πατάτας και από πάνω ένα φιλέτο μπαρμπουνιού με την τραγανή πλευρά προς τα επάνω. Προσθέτουμε χαβιάρι πέστροφας, dots από την κρέμα μαύρου σκόρδου και λίγο φρέσκο σχοινόπρασο και άνηθο.
PRODUCTION: COZY PUBLICATIONS
PHOTOGRAPHER: THEODOSIS GEORGIADIS
CHEF: ANDREAS KLAVDIANOS
FOOD STYLIST: STAVROULA FOUTSA
HAIR & MUA: NATASSA KERAMIDA
ALL PRODUCTS: MASOUTIS
