Η σύνδεση μυαλού-σώματος μπορεί να διαμορφώσει την όρεξή και την απόλαυση στο φαγητό μας, επειδή η προσδοκία μας για το τι έχουμε καταναλώσει επηρεάζει τις αντιλήψεις του εγκεφάλου για την πείνα και τον κορεσμό.
Μπροστά σε μια λαχταριστή σοκολάτα ή μια εναλλακτική λύση με χαμηλές θερμίδες και φυσικά γλυκαντικά, ποιο θα διαλέγατε; Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε λογικά ότι πρέπει να επιλέξουμε το δεύτερο, αλλά ένας γευστικός πειρασμός είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποφευχθεί, καθιστώντας δύσκολη την τήρηση μιας δίαιτας.
Είμαστε «προγραμματισμένοι» να λαχταρούμε ενεργειακά πυκνές, γλυκές τροφές, εν μέρει επειδή οι πρόγονοί μας εξαρτιόνταν κάποτε από αυτές. Επιπλέον, το περιβάλλον μας είναι γεμάτο από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα υψηλών θερμίδων, τα οποία, όταν τα καταναλώνουμε, μπορούν να αυξήσουν τα αισθήματα ενοχής.
Η «heavy metal» των τροφίμων
«Τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα μοιάζουν με συναυλία heavy metal. Είναι σχεδιασμένα να καλύπτουν τα πάντα. Και είναι πραγματικά δύσκολο για τους ανθρώπους να συντονιστούν με τη διακριτική “κλασική μουσική” ενός φρούτου ή ενός λαχανικού», λέει η Ashley Gearhardt, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι για να διατηρήσουμε ένα υγιές βάρος, δεν πρέπει να εστιάζουμε μόνο στο τι τρώμε, αλλά και στη νοοτροπία μας. Υπάρχουν οφέλη για την υγεία όταν βρίσκουμε απόλαυση στο φαγητό, ακριβώς, επειδή η προσδοκία μας διαμορφώνει, το πόσο πεινασμένοι θα νιώθουμε στη συνέχεια.
Το πείραμα με τα «υγιεινά» milkshakes
Σε ένα γνωστό πείραμα που δημοσιεύτηκε πριν από 15 χρόνια, επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτό που πιστεύουμε ότι τρώμε επηρεάζει την αντίδραση του σώματός μας.
Μια ομάδα με επικεφαλής την Alia Crum, ψυχολόγο στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, απέδειξε ότι αν οι συμμετέχοντες πίστευαν ότι έπιναν ένα πλούσιο milkshake υψηλών θερμίδων, η ορμονική απόκριση του σώματός τους διέφερε ανάλογα με την πεποίθησή τους και όχι με τις θερμίδες που πραγματικά κατανάλωσαν.
Στους συμμετέχοντες δόθηκε το ίδιο ακριβώς milkshake.
Στη μία ομάδα ειπώθηκε ότι ήταν υγιεινό με μόλις 140 θερμίδες.
Στην άλλη ειπώθηκε ότι ήταν ένα «απολαυστικό» ρόφημα 620 θερμίδων.
Στην πραγματικότητα, είχε 380 θερμίδες.
Το αποτέλεσμα: Όταν πίστευαν ότι έπιναν το «απολαυστικό» ρόφημα, παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη πτώση της γκρελίνης (της ορμόνης της πείνας). Όταν πίστευαν ότι έπιναν το υγιεινό, η πτώση ήταν μικρότερη.
«Το να πιστεύεις ότι τρως αρκετά, κάνει το σώμα σου να αντιδρά σαν να έχει φάει αρκετά», λέει η Crum.
Οι ετικέτες έχουν σημασία
Η σήμανση των τροφίμων παίζει επίσης ρόλο. Σε άλλη μελέτη, οι συμμετέχοντες έφαγαν μια μπάρα πρωτεΐνης που είχε την ετικέτα είτε «νόστιμη» είτε «υγιεινή», ενώ το περιεχόμενο ήταν το ίδιο.
Εκείνοι που έφαγαν την «υγιεινή» μπάρα ένιωσαν λιγότερο ικανοποιημένοι και πείνασαν περισσότερο αργότερα. Αυτό δείχνει ότι οι ετικέτες «υγείας» μπορούν να μειώσουν την προσδοκία της απόλαυσης, αφήνοντάς μας με το αίσθημα του ανικανοποίητου.
Αντίθετα, η περιγραφή υγιεινών τροφίμων με έμφαση στη γεύση (π.χ. «καραμελωμένα καρότα» αντί για «διαιτητικά καρότα») αυξάνει την πιθανότητα να τα απολαύσουμε και να χορτάσουμε.
Συμπεράσματα για την απώλεια βάρους και την απόλαυση του φαγητού
Η στέρηση μιας απόλαυσης δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα φάτε λιγότερες θερμίδες συνολικά. Στην πραγματικότητα, ο περιορισμός μπορεί να οδηγήσει σε αντισταθμιστική υπερφαγία αργότερα.
Αποφύγετε όρους στέρησης: Λέξεις όπως «light», «χαμηλά λιπαρά» ή «μειωμένες θερμίδες» μπορεί να υπονομεύουν την προσπάθειά σας.
Εστιάστε στην απόλαυση: Δείτε το φαγητό ως κάτι ευχάριστο και όχι ως αγγαρεία ή άθροισμα θερμίδων.
Εμπιστευτείτε το σώμα σας: Επιλέξτε μη επεξεργασμένες τροφές (πρωτεΐνες, φρούτα, λαχανικά) που θρέφουν πραγματικά τον οργανισμό.
Η κατανάλωση μιας περιστασιακής λιχουδιάς με απόλαυση, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορεί τελικά να είναι το «κλειδί» για τη διατήρηση ενός υγιούς βάρους.
Πηγή: www.bbc.com / Melissa Hogenboom
Images: www.shutterstock.com
Διαβάστε ακόμη: Επηρεάζουν οι αντιλήψεις για τη γήρανση την υγεία;
