Τραύμα, άγχος, αυτισμός, ΔΕΠΥ, νευροδιαφορετικότητα. Νέα μελέτη ρώτησε δεκάδες ειδικούς τι είναι πραγματικά σημαντικό για την καλή ψυχική υγεία.
Αν πληκτρολογήσετε οποιαδήποτε λέξη σχετική με την ψυχική υγεία σε μια αναζήτηση στο Google Trends, θα παρατηρήσετε το ίδιο μοτίβο: μια σχεδόν επίπεδη γραμμή μέχρι περίπου το 2020 και μια απότομη άνοδο έκτοτε.
Αυτή είναι μια μορφή αντικειμενικής επιβεβαίωσης για μια τάση που πολλοί έχουν ήδη παρατηρήσει. Το διαδίκτυο γενικότερα, και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ειδικότερα, κατακλύζονται ολοένα και περισσότερο από συζητήσεις για την ψυχική υγεία.
Μια γρήγορη περιήγηση στο TikTok αρκεί για να πείσει τους περισσότερους ότι το ενδιαφέρον για την ψυχική ευημερία δεν ήταν ποτέ σαφώς υψηλότερο (αν και υπάρχουν και επιστημονικές μελέτες που το επιβεβαιώνουν).
Αυτό καθιστά ένα κεντρικό γεγονός σχετικά με την ψυχική υγεία ακόμη πιο εντυπωσιακό: οι ειδικοί στον τομέα δεν είχαν συμφωνήσει ποτέ μέχρι τώρα για το πώς μοιάζει η καλή ψυχική υγεία. Τουλάχιστον, μέχρι που μια νέα μελέτη επιχείρησε να προσδιορίσει τα βασικά συστατικά της ψυχικής υγείας.
Η ψυχική υγεία είναι δύσκολο να προσδιοριστεί
Όλοι γνωρίζουμε τι σημαίνει να είσαι σωματικά υγιής, δηλαδή να είσαι ελεύθερος από ασθένειες και πόνους και το σώμα σου να λειτουργεί, όπως πρέπει. Η καρδιά σου αντλεί αίμα, η σπλήνα σου λειτουργεί και οι μυς σου κάνουν ό,τι τους ζητάς. Αλλά πώς μοιάζει η ψυχική υγεία;
Ο Σίγκμουντ Φρόιντ άφησε να εννοηθεί το πρόβλημα όταν υποστήριξε ότι ο στόχος της θεραπείας είναι να μετατρέψει την «υστερική μιζέρια σε κοινή δυστυχία». Η ψυχική οδύνη είναι μέρος της ζωής και οι άνθρωποι διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Το πού ακριβώς βρίσκεται το όριο μεταξύ μιας φυσιολογικής διακύμανσης και ενός προβλήματος που χρήζει προσοχής απέχει πολύ από το να είναι σαφές. Έννοιες όπως η ευτυχία είναι αποδεδειγμένα δύσκολο να οριστούν με ακρίβεια.
Αυτή η πλήρης έλλειψη ενός καλά ορισμένου στόχου αποτελούσε εδώ και καιρό μια μικρή αμηχανία για τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Γι’ αυτόν τον λόγο, μια ομάδα 122 ειδικών αποφάσισε πρόσφατα να κάνει κάτι γι’ αυτό.
Πώς να κάνεις 122 ακαδημαϊκούς να συμφωνήσουν
Η ομάδα περιλάμβανε μια ποικιλία ειδικών στην ψυχική υγεία –από ψυχολόγους και ψυχιάτρους μέχρι ερευνητές δημόσιας υγείας, ακόμη και φιλοσόφους– από 26, κυρίως δυτικές, χώρες. Συγκεντρώθηκαν με έναν στόχο: να χρησιμοποιήσουν μια καθιερωμένη τεχνική επίτευξης συναίνεσης, τη μέθοδο Delphi, για να λύσουν μια σημαντική ερώτηση μια για πάντα.
Ποια είναι τα απαραίτητα συστατικά για την καλή ψυχική υγεία;
Για να καταλήξουν σε συμφωνία, οι επικεφαλής της μελέτης ζήτησαν αρχικά από τους ειδικούς προτάσεις σχετικά με τα απαραίτητα συστατικά της ψυχικής υγείας. Στη συνέχεια, ζήτησαν από την ομάδα να αξιολογήσει όλες αυτές τις προτάσεις, να εξετάσει τα σχόλια των συναδέλφων τους και να τις αξιολογήσει εκ νέου.
Μετά από αρκετούς γύρους ανατροφοδότησης και συζήτησης, κατέληξαν σε 19 απαιτήσεις για την καλή ψυχική υγεία, με τις οποίες συμφώνησε το 75% της ομάδας. Έξι από αυτές έφτασαν σε ακόμα υψηλότερο ποσοστό – το 90% των ειδικών συμφώνησε ότι αποτελούν βασικά συστατικά της καλής ψυχικής υγείας.
Μια συνταγή έξι σημείων για την καλή ψυχική υγεία
Τα συστατικά της ψυχικής υγείας στα οποία συμφώνησαν σχεδόν όλοι ήταν:
- Νόημα και σκοπός: Η ύπαρξη σαφών στόχων, μιας αίσθησης κατεύθυνσης και ενός ευρύτερου σκοπού στη ζωή, ή η αίσθηση ότι αυτό που κάνουμε είναι χρήσιμο, ανταμοιβή και αξιόλογο.
- Ικανοποίηση από τη ζωή: Ο βαθμός στον οποίο ένα άτομο αξιολογεί θετικά τη συνολική ποιότητα της ζωής του (δηλαδή, πόσο πολύ του αρέσει η ζωή που ζει).
- Αποδοχή του εαυτού: Το να βιώνει κανείς διαφορετικές πτυχές του εαυτού του (π.χ. το σώμα, την προσωπικότητα, τις σκέψεις και τα συναισθήματά του) με έναν θετικό, ανεκτικό, δεκτικό ή μη επικριτικό τρόπο, βιώνοντας θετική αυτοεκτίμηση.
- Σύνδεση: Περιλαμβάνει την αίσθηση του ανήκειν, της αμοιβαίας φροντίδας, της αγάπης και της εγγύτητας με φίλους, συγγενείς και αγαπημένα πρόσωπα.
- Αυτονομία: Η αντίληψη ότι έχουμε τον έλεγχο της συμπεριφοράς και των επιλογών μας, καθώς και η ικανότητα να εκφράζουμε τον εαυτό μας.
- Ευτυχία: Καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από ευχάριστα συναισθήματα μέτριας διέγερσης, όπως το να νιώθει κανείς χαρούμενος, ευδιάθετος και ικανοποιημένος.
Τα υπόλοιπα 13 στοιχεία που οι περισσότεροι ειδικοί θεώρησαν σημαντικά ήταν: η αποδοχή, η επίτευξη στόχων, οι δραστηριότητες και η λειτουργικότητα (συνολική ικανοποίηση από τις δραστηριότητες και τον ελεύθερο χρόνο μας), η αίσθηση του ανήκειν, η ηρεμία, η επάρκεια, η προσωπική ανάπτυξη, η αφοσίωση, η διασκέδαση, η αισιοδοξία, η συνέπεια με τον εαυτό (οι πράξεις και οι αξίες σας συμβαδίζουν), η αίσθηση ασφάλειας και η ζωτικότητα.
Images: Shutterstock.com
Διαβάστε περισσότερα: 4 πρακτικά βήματα για τη διαχείριση άγχους και την ηρεμία του σώματος
