Η εισαγωγή δωρεάν, δημόσια διαθέσιμων τεχνολογιών γενετικής τεχνητής νοημοσύνης (γνωστής ως Gen AI), όπως το ChatGPT, έχει πυροδοτήσει τον πειραματισμό και τη χρήση αυτών των ισχυρών εργαλείων από περίεργους χρήστες όλων των ηλικιών.
Ενώ πολλοί έχουν βρει τα εργαλεία γενετικής ΤΝ χρήσιμα για συγκεκριμένες εργασίες και ως εξοικονόμηση χρόνου παραγωγικότητας, υπάρχει σημαντική ανησυχία σχετικά με τις επιπτώσεις της χρήσης γενετικής ΤΝ από παιδιά κατά τις κρίσιμες περιόδους κοινωνικής μάθησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, καθώς και σχετικά με την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών χωρίς μια ισχυρή βάση έρευνας για τους πιθανούς κινδύνους τους.
Ο οργανισμός Children and Screens συγκάλεσε μια ομάδα ερευνητών, ειδικών στην ανάπτυξη παιδιών και υπευθύνων χάραξης πολιτικής για ένα διαδικτυακό σεμινάριο σχετικά με την εμφάνιση της τεχνολογίας γενετικής ΤΝ και τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που παρουσιάζει για τα παιδιά και τις οικογένειες.
Τι είναι νέο στη Γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη;
Η ιδέα της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι καινούργια. Από το 1950, όταν ο Alan Turing ζύγιζε τις προοπτικές των υπολογιστών να εκτελούν κατορθώματα ανθρώπινης νοημοσύνης, ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης έχει ωριμάσει, υποβοηθούμενος από εξελίξεις στο υλικό υπολογιστών (hardware) και στα μοντέλα προγραμματισμού. Πολλές οι κοινές λειτουργίες του σημερινού διαδικτύου χρησιμοποιούν ΤΝ, όπως οποιαδήποτε ηλεκτρονική αναζήτηση ή η χρήση του Google Translate.
Η Naomi Baron, PhD, Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο, εξηγεί ότι το σημαντικό άλμα τα τελευταία χρόνια ήταν η εμφάνιση ενός προγραμματιστικού σχήματος που ονομάζεται γενετικοί προεκπαιδευμένοι μετασχηματιστές (GPT), σε συνδυασμό με τεράστια σύνολα δεδομένων (μεγάλα γλωσσικά μοντέλα). Αυτές οι τεράστιες συλλογές κειμένων χρησιμοποιούνται για να προβλέψουν ποια θα πρέπει πιθανώς να είναι η επόμενη λέξη σε ένα γραπτό κείμενο. Παρόλο που αυτή η προσέγγιση αναπτύχθηκε για την παραγωγή («παραγωγή» / «generating») νέας γραπτής γλώσσας, η ίδια αρχή αποτελεί τη βάση για την παραγωγή εικόνων ή κώδικα υπολογιστή.
Η γενετική ΤΝ υπήρχε πριν από την κυκλοφορία του ChatGPT τον Νοέμβριο του 2022, αλλά σχετικά λίγοι άνθρωποι το γνώριζαν. Η διαφορά με το ChatGPT ήταν ότι έγινε viral και μέσα σε λίγες εβδομάδες οι μαθητές άρχισαν να πειραματίζονται. Από τότε, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς παλεύουν με το πώς να αντιδράσουν. Η χρήση της γενετικής ΤΝ οδηγεί τα παιδιά στο να αντιγράφουν στις σχολικές εκθέσεις; Στο να γίνονται πιο δημιουργικά; Καθώς ο αριθμός των εργαλείων γενετικής ΤΝ πολλαπλασιάζεται και καθώς τα εργαλεία γίνονται όλο και πιο εξελιγμένα, οι προκλήσεις μόνο αυξάνονται.
Πώς χρησιμοποιούν τα παιδιά την Τεχνητή Νοημοσύνη;
Σε ορισμένες χώρες, οι νέοι της γενιάς Z οδηγούν την υιοθέτηση της γενετικής ΤΝ, σύμφωνα με τον Steven Vosloo, Ειδικό Ψηφιακής Προοπτικής και Πολιτικής στη UNICEF. Ο Vosloo αναφέρει έρευνα από την OfCom (Γραφείο Επικοινωνιών) στο Ηνωμένο Βασίλειο η οποία δείχνει ότι το 80% των εφήβων στο διαδίκτυο ηλικίας 13-17 ετών χρησιμοποιούν πλέον εργαλεία γενετικής ΤΝ, καθώς και το 40% των παιδιών ηλικίας 7-12 ετών.
Αναζήτηση πληροφοριών: Οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει παιδιά στα σπίτια και τα σχολεία τους και διαπίστωσαν ότι τα παιδιά αλληλεπιδρούν κυρίως με την ΤΝ ζητώντας συγκεκριμένες ερωτήσεις βασισμένες σε γεγονότα για να συγκεντρώσουν πληροφορίες.
Προσωπικές συνομιλίες: Λιγότερο συχνά, τα παιδιά συμμετέχουν μερικές φορές σε προσωπικές ή κοινωνικού προσανατολισμού συνομιλίες με την ΤΝ, λέει η Ying Xu, PhD, Επίκουρη Καθηγήτρια Επιστημών Μάθησης και Τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για τα παιδιά από την Τεχνητή Νοημοσύνη;
Υπερεμπιστοσύνη στις πληροφορίες που παρέχονται από την Τεχνητή Νοημοσύνη
Η Tracy Pizzo Frey, MBA, Ανώτερη Σύμβουλος στο Common Sense Media, προειδοποιεί ενήλικες και παιδιά να θυμούνται τι είναι η ΤΝ στην ουσία της. «Είναι μαθηματικά που εκπαιδεύουν υπολογιστές να εκτελούν εργασίες που έχουν προγραμματιστεί με εξαιρετικά συγκεκριμένους κανόνες. Αν και αυτή η τεχνολογία είναι συναρπαστική και ισχυρή, δεν είναι τέλεια», λέει.
Ενίσχυση προκαταλήψεων
Οι τεχνολογίες Gen AI παράγουν απαντήσεις με βάση τα δεδομένα στα οποία έχουν εκπαιδευτεί και επομένως μπορούν να χρησιμεύσουν στην ενίσχυση και εδραίωση ορισμένων πολιτισμικών προκαταλήψεων.
Ο Vosloo αναφέρει ένα παράδειγμα: «Αν πας σε πολλές από τις γεννήτριες κειμένου σε εικόνα και πεις “Δώσε μου μια εικόνα ενός διευθύνοντος σύμβουλου (CEO)”, θα πάρεις έναν λευκό άντρα. Και αυτό οφείλεται στα δεδομένα, στα οποία έχει εκπαιδευτεί, τα οποία προφανώς είναι βαθιά αποκλειστικά για τους νέους έγχρωμους ή για τα κορίτσια».
Αναμόρφωση κοινωνικών δεξιοτήτων
«Τα παιδιά αναπτύσσουν την κοινωνική τους εθιμοτυπία μέσω αλληλεπιδράσεων με άλλους που αποτελούν πρότυπο των κατάλληλων συμπεριφορών», λέει η Xu. «Αλλά δεδομένου ότι η ΤΝ μπορεί να μην ακολουθεί πάντα τους κοινωνικούς μας κανόνες, τα παιδιά μπορεί να κάνουν απαιτήσεις στην ΤΝ χρησιμοποιώντας αγενή γλώσσα ή ακόμα και προσβάλλοντας την ΤΝ με την οποία συνομιλούν».
Υποανάπτυξη θεμελιωδών δεξιοτήτων μάθησης
Τι συμβαίνει όταν οι μαθητές στρέφονται σε εργαλεία ΤΝ όπως το ChatGPT για βοήθεια με τα μαθήματα για το σπίτι; «Συμμετέχουν στη διαδικασία μάθησης ή την παρακάμπτουν;» ρωτά η Xu. Η ίδια επισημαίνει ότι η υπερβολική στήριξη στην ΤΝ για την ανάπτυξη θεμελιωδών δεξιοτήτων σε μικρότερη ηλικία ενδέχεται να εμποδίσει την εξέλιξή τους. Πώς πρέπει να βοηθήσω τα παιδιά μου να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη με ασφάλεια και υπευθυνότητα;
- Συν-χρήση (Co-Use): Είναι σημαντικό οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να παραμένουν ενεργοί και να παρακολουθούν την αλληλεπίδραση των παιδιών με την ΤΝ, παρέχοντας καθοδήγηση και συμπληρώνοντας πληροφορίες όπου χρειάζεται.
- Αναγνώριση των Ορίων της ΤΝ: Κατανοήστε ότι οι εφαρμογές αυτές είναι καλύτερο να χρησιμοποιούνται για δημιουργική εξερεύνηση και όχι ως απόλυτες πηγές πραγματικών γεγονότων ή αλήθειας.
- Αγκαλιάστε την περιέργεια: Διατηρήστε μια ισορροπημένη προσέγγιση που ούτε καταστροφολογεί ούτε αγιοποιεί την τεχνολογία, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες μάθησης.
- Κατανόηση της σημασίας του γραμματισμού στην ΤΝ (AI Literacy): Βοηθήστε τα παιδιά να αναπτύξουν εξοικείωση με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν τα εργαλεία ΤΝ, αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα και τις ευθύνες.
- Μην υποτιμάτε την ανθρώπινη σύνδεση: Η καλύτερη διδασκαλία και μάθηση βασίζεται στην ουσιαστική ανθρώπινη επαφή και σχέση, η οποία δεν πρέπει ποτέ να αντικατασταθεί πλήρως από την τεχνολογία.
All images: shutterstock.com
Διαβάστε ακόμη: Σχολικό κολατσιό: Οι υγιεινές επιλογές από το σπίτι και το κυλικείο
