Η OpenAI παρουσίασε πρόσφατα το ChatGPT Health, μια νέα λειτουργία σχεδιασμένη για να υποστηρίζει ερωτήσεις σχετικές με την υγεία και την ευεξία. Η κυκλοφορία του αποτελεί απάντηση στο γεγονός ότι το chatbot Τεχνητής Νοημοσύνης φέρεται να δέχεται καθημερινά εκατομμύρια ερωτήσεις που αφορούν στην υγεία, γεγονός που αναδεικνύει το αυξανόμενο δημόσιο ενδιαφέρον για ιατρική πληροφόρηση μέσω ΤΝ.
Σύμφωνα με την OpenAI, το ChatGPT Health – προς το παρόν δεν είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα – στοχεύει να προσφέρει στους χρήστες μια πιο εστιασμένη εμπειρία για την πλοήγηση σε ζητήματα υγείας, θέματα ευεξίας και ιατρικά ερωτήματα. Ωστόσο, παρότι τέτοια εργαλεία μπορούν να αυξήσουν την πρόσβαση στην πληροφορία, η διασφάλιση της ακρίβειας, της ισότητας και της υπεύθυνης χρήσης παραμένει μια κρίσιμη πρόκληση.
Μιλώντας στο Medical News Today, ο David Liebovitz, MD, ειδικός στην τεχνητή νοημοσύνη στην κλινική ιατρική στο Πανεπιστήμιο Northwestern, μοιράστηκε τις απόψεις του για το πώς το ChatGPT Health ενδέχεται να επηρεάσει τη σχέση ασθενούς–ιατρού και πώς οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να καθοδηγήσουν με ασφάλεια τη σωστή χρήση εργαλείων ΤΝ στην υγεία.
Οφέλη για τους επαγγελματίες υγείας
Σύμφωνα με τον Liebovitz, το ChatGPT Health μπορεί να φανεί χρήσιμο στους επαγγελματίες υγείας, αλλά με σημαντικές επιφυλάξεις. Η χρήση του μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να προσέρχονται καλύτερα προετοιμασμένοι, με συνοψισμένες τάσεις εργαστηριακών εξετάσεων, οργανωμένες ερωτήσεις και εντοπισμένα κενά στη φροντίδα.
Αυτό είναι σαφώς καλύτερο από το να φέρνουν αποσπασματικά αποτελέσματα αναζήτησης από το Google ή να μην έχουν καμία προετοιμασία. Για τους επαγγελματίες υγείας, αυτό μπορεί να σημαίνει πιο παραγωγικό χρόνο επίσκεψης, αφιερωμένο στην κατανόηση των αξιών και των προτιμήσεων του ασθενούς, στη στήριξη της κοινής λήψης αποφάσεων και στο ταχύτερο κλείσιμο κενών στη φροντίδα.
Ο κίνδυνος είναι η υπερβολική αυτοπεποίθηση. Οι ασθενείς μπορεί να θεωρήσουν ότι η πληροφορία που συνθέτει η ΤΝ είναι ισοδύναμη με την κλινική κρίση ή με μια ενδελεχή ιατρική αξιολόγηση. Οι επαγγελματίες υγείας θα χρειαστεί να αναπτύξουν νέες δεξιότητες: να επικυρώνουν όσα φέρνουν οι ασθενείς, να διορθώνουν παρανοήσεις που παράγονται από την ΤΝ και να αναγνωρίζουν πότε το εργαλείο έχει παραλείψει κρίσιμο πλαίσιο που αλλάζει πλήρως την κλινική εικόνα.
Ασφαλής και κατάλληλη χρήση εργαλείων ΤΝ
Ο Liebovitz συνοψίζει την ασφαλή χρήση των AI εργαλείων υγείας σε τρεις βασικές αρχές:
1. Προετοιμασία, όχι διάγνωση
Χρησιμοποιήστε το για να οργανώσετε ερωτήσεις, να κατανοήσετε ορολογία ή να παρακολουθήσετε μοτίβα. Η πρόταση θεμάτων ή ερωτήσεων για συζήτηση στο ραντεβού είναι θεμιτή, αλλά όχι η εξαγωγή συμπερασμάτων για το τι συμβαίνει, τι θα συμβεί στο μέλλον ή η επιλογή συγκεκριμένων θεραπειών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το εργαλείο δεν διαθέτει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και συχνά παρέχει λανθασμένη καθοδήγηση.
2. Πάντα επαλήθευση
Οτιδήποτε επηρεάζει μια ιατρική απόφαση θα πρέπει να θεωρείται «ήπια πρόταση» από μια ελλιπή πηγή ΤΝ και να επιβεβαιώνεται από την ομάδα φροντίδας σας. Τα κενά στη φροντίδα είναι συχνά και μπορεί πράγματι να υπάρξει χρήσιμη καθοδήγηση, δεδομένης της πολυπλοκότητας της διάγνωσης και θεραπείας το 2026, αλλά η πραγματικά χρήσιμη πληροφορία μπορεί να απουσιάζει ή να χάνεται μέσα σε θόρυβο και ακατάλληλες προτάσεις.
3. Κατανόηση των συμβιβασμών στην ιδιωτικότητα
Τα δεδομένα υγείας που μοιράζεστε με το ChatGPT δεν προστατεύονται από τον νόμο HIPAA. Σε αντίθεση με τις συνομιλίες με γιατρούς ή θεραπευτές, δεν υπάρχει νομικό απόρρητο. Για ευαίσθητα ζητήματα, όπως η αναπαραγωγική υγεία, η ψυχική υγεία, η χρήση ουσιών ή άλλα προσωπικά θέματα, είναι σημαντικό να κατανοείτε την απώλεια ιδιωτικότητας πριν χρησιμοποιήσετε το εργαλείο.
Η μεγάλη “παγίδα” και το μεγάλο “κενό”
Ο Liebovitz τονίζει πως η μεγαλύτερη “παγίδα” είναι ότι η πληροφορία από ΤΝ ισοδυναμεί με δεύτερη ιατρική γνώμη, δηλώνοντας κατηγορηματικά πως αυτό δεν ισχύει. Τα εργαλεία ΤΝ δεν σταθμίζουν τα επιστημονικά δεδομένα ούτε παρέχουν εξατομικευμένη καθοδήγηση βάσει των προτιμήσεων ενός συγκεκριμένου ασθενούς, όπως κάνει ένας έμπειρος κλινικός.
Ταυτόχρονα, ο ειδικός εστιάζει και στην απουσία λογοδοσίας. Όταν ένας γιατρός κάνει λάθος, υπάρχουν μηχανισμοί: αξιολόγηση από ομοτίμους, ιατρική ευθύνη, ιατρικοί σύλλογοι, η επαγγελματική του φήμη. Όταν το ChatGPT κάνει λάθος, δεν θα το φέρει κανείς προ των ευθυνών του.
Η πρόβλεψη για το μέλλον
Κοιτάζοντας πέντε χρόνια μπροστά, ο Liebovitz αναμένει ότι η ΤΝ θα γίνει ένα καθιερωμένο επίπεδο στις περισσότερες αλληλεπιδράσεις φροντίδας (και στο παρασκήνιο), όπως στη διαχείριση τεκμηρίωσης, την ανάδειξη σχετικού ιστορικού ή την επισήμανση πιθανών προβλημάτων.
Για τους ασθενείς, εργαλεία όπως το ChatGPT Health θα λειτουργούν ολοένα και περισσότερο ως ένας μόνιμος «βοηθός/συνοδός υγείας» που θα τους βοηθά να παρακολουθούν, να ερμηνεύουν και να προετοιμάζονται. Ωστόσο, όπως τονίζει, “ο πυρήνας της σχέσης με τον κλινικό – η εμπιστοσύνη, η κρίση, η κοινή λήψη αποφάσεων – δεν θα αυτοματοποιηθεί”.
Διαβάστε όλο το άρθρο εδώ.
