Μια διαφορετική εικαστική περιπλάνηση στην ιστορία, τις προσωπικότητες, τα τοπόσημα και τις μνήμες της Θεσσαλονίκης παρουσιάζεται στο MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης από την 1 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2026. Τι μπορεί να συνδέει την Καμάρα με τα Λαδάδικα, ένα παλιό φωτοτυπάδικο στη Μελενίκου με το στούντιο Αγροτικόν του Νίκου Παπάζογλου, τον ΛΕΞ με τον Κικέρωνα και τον Γιάννη Μπουτάρη με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο; Η απάντηση βρίσκεται στη «Χρονοστιβάδα», την πρωτότυπη εικαστική εγκατάσταση που μετατρέπει 45 ιστορίες της Θεσσαλονίκης σε ένα ιδιαίτερο ταξίδι στον χρόνο. Η έκθεση «Χρονοστιβάδα. 45 ιστορίες για τη Θεσσαλονίκη από λέξεις και χαρτογλυπτική» φιλοξενείται στο Case Studio του MOMUS-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, εντός της ΔΕΘ-HELEXPO, από 1 έως 20 Σεπτεμβρίου 2026. Η παρουσίαση βασίζεται στο ομότιτλο υβριδικό βιβλίο των Στέφανου Τσιτσόπουλου και Θανάση Γεωργίου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.
Μια «χρονοστιβάδα» μέσα στην ιστορία της πόλης
Η ίδια η λέξη «Χρονοστιβάδα» λειτουργεί ως οδηγός για την έκθεση. Πρόκειται για μια επινοημένη έννοια που περιγράφει τη διαρκή διολίσθηση ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές, πρόσωπα, τοπία και μύθους που έχουν διαμορφώσει τη Θεσσαλονίκη. Μέσα από 45 ιστορίες με κοινό σημείο αναφοράς την πόλη, η προσωπική μνήμη συναντά τη συλλογική ιστορία και το παρελθόν συνομιλεί με το παρόν. Οι ιστορίες μεταφράζονται σε πρωτότυπα έργα χαρτογλυπτικής, δημιουργώντας μια εικαστική εγκατάσταση όπου λέξεις, χαρτί, χρώματα, εικόνες και ήχοι συνθέτουν ένα διαφορετικό πορτρέτο της Θεσσαλονίκης. Δεν πρόκειται, επομένως, για μια συμβατική αναδρομή στην ιστορία της πόλης. Η «Χρονοστιβάδα» μοιάζει περισσότερο με έναν εικαστικό «σλάλομ» στον χρόνο, όπου διαφορετικές διαδρομές και αναμνήσεις διασταυρώνονται και αποκαλύπτουν απρόσμενες συνδέσεις.
Από την Καμάρα και τα Λαδάδικα μέχρι την Άνω Πόλη και την Κάτω Τούμπα
Η Θεσσαλονίκη πρωταγωνιστεί σε όλες τις εκφάνσεις της έκθεσης. Γνώριμα σημεία της πόλης, αλλά και λιγότερο αναμενόμενες γωνιές, γίνονται αφετηρίες για ιστορίες που συνδέονται με πρόσωπα, μουσικές, πολιτισμό και καθημερινές στιγμές. Η διαδρομή περνά από την Καμάρα, τα Λαδάδικα και τις οθωμανικές κρήνες της Άνω Πόλης, φτάνει μέχρι τις εργατικές κατοικίες στον Φοίνικα, τα φωτοτυπάδικα της Μελενίκου, το μπαρ Berlin και το θρυλικό στούντιο Αγροτικόν του Νίκου Παπάζογλου στην Κάτω Τούμπα. Παράλληλα, στη «Χρονοστιβάδα» συναντώνται προσωπικότητες από διαφορετικούς χώρους και εποχές: οι Τρύπες, ο ΛΕΞ, ο Γιάννης Μπουτάρης, ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Μανόλης Αναγνωστάκης, ο Κικέρων, ο Χο Τσι Μινχ, ο μόδιστρος Σέρο Αμπραχαμιάν και ο μπασκετμπολίστας Αριστείδης Μούμογλου. Πρόσωπα που μπορεί να μοιάζουν εκ πρώτης όψεως ασύνδετα αποκτούν κοινό τόπο μέσα από τη Θεσσαλονίκη και τις ιστορίες που κουβαλά.
Όταν η γραφή γίνεται εικόνα
Η έκθεση αποτελεί την εικαστική συνέχεια του υβριδικού βιβλίου των Στέφανου Τσιτσόπουλου και Θανάση Γεωργίου. Η σχέση ανάμεσα στη γραφή και το design βρίσκεται στον πυρήνα του project, με τις 45 ιστορίες να αποκτούν μια νέα, τρισδιάστατη διάσταση μέσα από τη χαρτογλυπτική. Την υλοποίηση του ιδιαίτερου αυτού εγχειρήματος ανέλαβε η Whale Graphics, μεταφέροντας τις λέξεις και τις εικόνες του βιβλίου στον φυσικό χώρο μέσα από τεχνικές εκτύπωσης, κοπής, χάραξης και 3D printing. Η προσέγγιση συνδυάζει σύγχρονη τεχνολογία, καινοτόμα υλικά και σχεδιασμό, δημιουργώντας μια εμπειρία που κινείται ανάμεσα στο βιβλίο, την εικαστική εγκατάσταση και την πολιτιστική αφήγηση.
Οι δημιουργοί της «Χρονοστιβάδας»
Ο δημοσιογράφος, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός Στέφανος Τσιτσόπουλος έχει συνδέσει μεγάλο μέρος της επαγγελματικής και δημιουργικής του πορείας με τη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί με περιοδικά και ραδιοτηλεοπτικά μέσα, ενώ σήμερα αρθρογραφεί στην Athens Voice και παρουσιάζει μουσικές εκπομπές στον Imagine 89.7. Στη συγγραφική του πορεία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα βιβλία Flaneur, Ροκ Σταρ, Τα Χλωμά Σιντριβάνια της Φωκίωνος Νέγρη και Η Ανθούλα Σταθοπούλου στην Εγνατία με Νεύρα. Ο designer Θανάσης Γεωργίου (designmono) έχει δραστηριοποιηθεί στον σχεδιασμό περιοδικών, εφημερίδων, βιβλίων, εκδόσεων, πολιτιστικών projects και μουσειακών εκθέσεων. Έχει εργαστεί ως creative art director στο τμήμα περιοδικών της εφημερίδας Μακεδονία και έχει ιδρύσει το δημιουργικό γραφείο designmono. Η δουλειά του έχει διακριθεί σε ελληνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς design. Μαζί, οι δύο δημιουργοί μετατρέπουν την πόλη σε ένα ζωντανό αρχείο αναμνήσεων, όπου η ιστορία δεν παρουσιάζεται γραμμικά, αλλά ξεδιπλώνεται μέσα από εικόνες, λέξεις, πρόσωπα και τόπους.
Post-opening event στο MOMUS
Η έκθεση θα πλαισιωθεί από ένα post-opening event την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:00, στο MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Το βράδυ αυτό οι ιστορίες της «Χρονοστιβάδας» θα αποτελέσουν αφορμή για μια διαφορετική συνάντηση με τη Θεσσαλονίκη, μέσα από λόγο, χαρτί, εικόνες και νέες αφηγήσεις. Γιατί, τελικά, μια πόλη δεν αποτελείται μόνο από τα κτίρια και τα τοπόσημά της, αλλά και από τις ιστορίες των ανθρώπων που έζησαν, δημιούργησαν και άφησαν το αποτύπωμά τους σε αυτή.
Φωτογραφίες έργων / πορτρέτα: Λάζαρος Γραικός
Διαβάστε ακόμη: Αυγουστιάτικη Πανσέληνος: Βραδιές πολιτισμού σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία
