Για τους περισσότερους, το καλοκαίρι είναι συνώνυμο της ξεκούρασης, της ανεμελιάς και της απομάκρυνσης από τις υποχρεώσεις του σχολείου. Ωστόσο, για αρκετά παιδιά και εφήβους, η μετάβαση από το οργανωμένο πρόγραμμα της σχολικής χρονιάς σε μια πιο χαλαρή καθημερινότητα μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος.
Τα παιδιά αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν γνωρίζουν τι θα ακολουθήσει μέσα στην ημέρα τους. Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς υπάρχει σταθερό πρόγραμμα, συγκεκριμένες υποχρεώσεις και προβλέψιμη ρουτίνα. Το καλοκαίρι, όμως, οι αλλαγές στο πρόγραμμα, οι διακοπές, οι κατασκηνώσεις ή η έλλειψη καθημερινής δομής μπορεί να δημιουργήσουν ανασφάλεια, ιδιαίτερα στα παιδιά που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις αλλαγές.
Πώς εκδηλώνεται το άγχος το καλοκαίρι
Το παιδικό άγχος δεν εκφράζεται πάντα με λόγια. Συχνά εμφανίζεται μέσα από αλλαγές στη συμπεριφορά. Στα μικρότερα παιδιά μπορεί να παρατηρηθεί μεγαλύτερη προσκόλληση στους γονείς, δυσκολία στον αποχωρισμό, προβλήματα στον ύπνο, νυχτερινές αφυπνίσεις, αλλά και σωματικά συμπτώματα όπως πόνοι στην κοιλιά ή πονοκέφαλοι. Ορισμένα παιδιά μπορεί ακόμη και να παρουσιάσουν παλινδρόμηση σε συμπεριφορές που είχαν ξεπεράσει, όπως η ενούρηση ή το πιπίλισμα του αντίχειρα.
Στα παιδιά σχολικής ηλικίας το άγχος συχνά σχετίζεται με νέες εμπειρίες, όπως η κατασκήνωση ή άλλες καλοκαιρινές δραστηριότητες. Μπορεί να εμφανίζουν υπερβολικές ανησυχίες για το πρόγραμμα, να αποφεύγουν νέες δραστηριότητες, να έχουν περισσότερα ξεσπάσματα ή να ζητούν συνεχώς επιβεβαίωση από τους γονείς.
Στους εφήβους, το άγχος μπορεί να εκδηλωθεί με αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου, αυξημένη ευερεθιστότητα, κοινωνική απόσυρση ή υπερβολική ενασχόληση με το κινητό. Κάποιοι αποφεύγουν να εργαστούν το καλοκαίρι, να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες ή ακόμη και να συναντήσουν φίλους.
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς
Η διατήρηση μιας βασικής καθημερινής ρουτίνας μπορεί να μειώσει σημαντικά το παιδικό άγχος. Δεν χρειάζεται αυστηρό πρόγραμμα, αλλά είναι χρήσιμο να υπάρχουν σταθερές ώρες για ύπνο, γεύματα και ορισμένες προγραμματισμένες δραστηριότητες μέσα στην εβδομάδα.
Εξίσου σημαντικό είναι οι γονείς να αναγνωρίζουν και να αποδέχονται τα συναισθήματα του παιδιού, αντί να τα υποβαθμίζουν. Αντί για φράσεις όπως «μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά», είναι προτιμότερο να πουν: «Καταλαβαίνω ότι σε αγχώνει αυτό. Θέλεις να μιλήσουμε γι’ αυτό;». Η αποδοχή των συναισθημάτων βοηθά το παιδί να νιώσει ασφάλεια και να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά το άγχος του.
Όταν πρόκειται να αντιμετωπίσει μια νέα εμπειρία, όπως μια κατασκήνωση ή ένα ταξίδι, βοηθά να γνωρίζει εκ των προτέρων τι πρόκειται να συμβεί. Μια επίσκεψη στον χώρο, μια συζήτηση για το πρόγραμμα ή ακόμη και ένα απλό ημερήσιο πλάνο μπορούν να μειώσουν την αβεβαιότητα.
Παράλληλα, το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να είναι γεμάτο δραστηριότητες. Τα παιδιά έχουν ανάγκη τόσο από δημιουργική απασχόληση όσο και από χρόνο για ξεκούραση, ελεύθερο παιχνίδι και στιγμές με την οικογένεια και τους φίλους.
Η ανθεκτικότητα χτίζεται μέσα από το άγχος
Στόχος δεν είναι να εξαφανιστεί κάθε μορφή άγχους από τη ζωή του παιδιού, καθώς αποτελεί ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα. Το σημαντικό είναι να μάθει ότι μπορεί να διαχειρίζεται τις δύσκολες στιγμές, να προσαρμόζεται στις αλλαγές και να συνεχίζει με αυτοπεποίθηση. Έτσι καλλιεργείται η ψυχική ανθεκτικότητα, ένα πολύτιμο εφόδιο για όλη του τη ζωή.
Πηγή άρθρου: Psychology Today
Διαβάστε επίσης: Γιατί είναι σημαντικό να ζητάτε συγγνώμη προς το παιδί σας μετά από μια έντονη στιγμή
